Author Topic: Сахалыы  (Read 93565 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline captain Accompong

  • Posts: 5168
  • Gender: Male
  • too bad
    • гэнго-тян
Reply #200 on: February 7, 2009, 00:10
просто интересно))
вообще слышал, что модальность "должен" отстутствует в языках у народов, сохранявших более архаичную структуру общества.

как-то раз я рассказал Володину о том, что в языке айну имеется свое исконное слово для выражения модальности "надо", и он тогда сказал, что когда в каком то языке имеется исконное слово/слова для выражения модальности "надо"/"должно", то это признак того, что в такой культуре существует достаточно развитая социальная структура, и еще сказал, что в языках простых охотников и собирателей существуют только две модальности: хочу/нехочу и могу/немогу - т.е. хотят только то, что могут, а если не могут - то и не хотят... 
племя эторо негодуе...

Offline Darkstar

  • Posts: 7405
Reply #201 on: February 7, 2009, 00:26
Единственное что я думал в свое время сделать уроки типа уроков Романа по ирландскому....

Ну я бы с удовольствием почитал. Но мне так например не нужны упражнения,  (я их все равно никогда ни в каких языках не делаю) там все подробности. А интересны принципы построения языка. Какие-то наиболее важные фразы, слова. Особенно в сравненении с чем-то знакомым, например с другими тюркскими.
(1) С людями надо помягше, а на вопросы смотреть поширше (с) (2) Проекция (в психологии) - неосознанное приписывание собеседнику собственных мыслей и действий (3) Учебник логики еще никто не отменял (4) Какой был тезис?

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #202 on: February 7, 2009, 11:02
просто интересно))
вообще слышал, что модальность "должен" отстутствует в языках у народов, сохранявших более архаичную структуру общества.

как-то раз я рассказал Володину о том, что в языке айну имеется свое исконное слово для выражения модальности "надо", и он тогда сказал, что когда в каком то языке имеется исконное слово/слова для выражения модальности "надо"/"должно", то это признак того, что в такой культуре существует достаточно развитая социальная структура, и еще сказал, что в языках простых охотников и собирателей существуют только две модальности: хочу/нехочу и могу/немогу - т.е. хотят только то, что могут, а если не могут - то и не хотят... 
однако якуты не были простыми охотниками и собирателями. Это скорее относится к юкагирам или, может быть, эвенкам. Материальная культура якутов была развита меньше чем у многих других тюрков, однако это,  я думаю связано с достаточно длительным периодом существования в отрыве от крупных  культурных центров и с достаточно сложными условиями климата

Offline captain Accompong

  • Posts: 5168
  • Gender: Male
  • too bad
    • гэнго-тян
Reply #203 on: February 7, 2009, 11:18
просто интересно))
вообще слышал, что модальность "должен" отстутствует в языках у народов, сохранявших более архаичную структуру общества.

как-то раз я рассказал Володину о том, что в языке айну имеется свое исконное слово для выражения модальности "надо", и он тогда сказал, что когда в каком то языке имеется исконное слово/слова для выражения модальности "надо"/"должно", то это признак того, что в такой культуре существует достаточно развитая социальная структура, и еще сказал, что в языках простых охотников и собирателей существуют только две модальности: хочу/нехочу и могу/немогу - т.е. хотят только то, что могут, а если не могут - то и не хотят... 
однако якуты не были простыми охотниками и собирателями. Это скорее относится к юкагирам или, может быть, эвенкам. Материальная культура якутов была развита меньше чем у многих других тюрков, однако это,  я думаю связано с достаточно длительным периодом существования в отрыве от крупных  культурных центров и с достаточно сложными условиями климата


ну да. оно и понятно, что якуты не были простыми охотниками-собирателями, раз у них имеется исконное слово для выражения этой модальности.
племя эторо негодуе...

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #204 on: February 7, 2009, 11:28
Единственное что я думал в свое время сделать уроки типа уроков Романа по ирландскому....

Ну я бы с удовольствием почитал. Но мне так например не нужны упражнения,  (я их все равно никогда ни в каких языках не делаю) там все подробности. А интересны принципы построения языка. Какие-то наиболее важные фразы, слова. Особенно в сравненении с чем-то знакомым, например с другими тюркскими.
это конечно можно было бы сделать, тем более что учебников в интернете нет. Но это как вы понимаете непростая задача и будет выполняться если будет хотя бы 3-5 человек, кому это будет интересно

Offline GaLL

  • Posts: 5527
  • Gender: Male
Reply #205 on: February 7, 2009, 22:34
А-то пока я доберусь до учебника якутского...

Может быть, этот самоучитель подойдет:
http://www.infanata.org/society/lang/1146098426-samouchitel-jakutskogo-jazyka.html

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #206 on: February 8, 2009, 14:44
этот учебник, конечно не лучший, но все же лучше такой чем никакого)))

Offline Darkstar

  • Posts: 7405
Reply #207 on: February 8, 2009, 18:00
Я думаю, что тюркологи тут есть. Дана, Антиромантик должны быть интересоваться...
(1) С людями надо помягше, а на вопросы смотреть поширше (с) (2) Проекция (в психологии) - неосознанное приписывание собеседнику собственных мыслей и действий (3) Учебник логики еще никто не отменял (4) Какой был тезис?

Offline злой

  • Posts: 10944
  • Gender: Male
Reply #208 on: February 8, 2009, 18:02
Я, пожалуй, тоже заинтересуюсь.
Разбейте проблемы на подпроблемы (с)

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #209 on: February 8, 2009, 22:51
Ну тогда, пожалуй, они будут)))

Offline Хворост

  • Posts: 6102
  • Gender: Male
Reply #210 on: February 9, 2009, 19:12
до5отторум
доhотторум?
доҕотторум
буква "ҕ" обозначает звук примерно как в казахском "ғ" или украинском "г"
В книге Пантусова ҕ использовано для "ғ".
Когда я сажала, ливала смородину,
Она превращала мой сад в огородину.
Она превращала, рубила дрова,
На них высекая попутно слова.
arseniiv

Offline IamRORY

  • Posts: 1882
Reply #211 on: February 13, 2009, 21:04
А я, пожалуй, тоже позанимаюсь якутским с остальными - а то со школьных лет остались в памяти лишь два-три десятка фраз.

Offline Уйбаан

  • Posts: 46
Reply #212 on: January 1, 2010, 16:36
Дьэрэ, дьэрэ... сахалыы кэпсэтиэххэ эрэ...  ;)

Ким саха сиригэр сылдьыбытай, ханнык улууска, куоракка?

Мин бэйэм Мэҥэ Хаҥаластан сылдьабын, өбүгэлэрим Чурапчылар.

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #213 on: January 2, 2010, 17:25
Дорооболоруҥ! Барыгытын ааспыт Саҥа Дьылынан эҕэрдэлиибин! Чэ, ким хайдах Саҥа Дьылы ылла?
Мин оҕо сылдьан Дьокуускайга олоро сылдьабытым. Билигин мин Питер куоракка олоробун.

Offline Уйбаан

  • Posts: 46
Reply #214 on: January 4, 2010, 06:47
Дорообо.

Эн сахаҕын дуо? Ханнык улуустан? Тоҕо диэтэххэ, куоракка төрөөбүт дьоннор (оннооҕор сахалар) тылы билбэттэр, интэриэһиргээбэттэр, сэнээн көрөллөр.

Туох туһунан кэпсэтиэххэ сөбүй?

Offline Вадимий

  • Posts: 15019
  • Gender: Male
Reply #215 on: January 4, 2010, 10:40
 := :D Ну я язык! ;up: ;D

Offline Хворост

  • Posts: 6102
  • Gender: Male
Reply #216 on: January 4, 2010, 10:57
:= :D Ну я язык! ;up: ;D
Это, по-вашему, смешно?
Когда я сажала, ливала смородину,
Она превращала мой сад в огородину.
Она превращала, рубила дрова,
На них высекая попутно слова.
arseniiv

Offline Вадимий

  • Posts: 15019
  • Gender: Male
Reply #217 on: January 4, 2010, 11:04
Это, по-вашему, смешно?
Не обижайтесь, просто выглядит необычно :) Я же не насмехаюсь.

Offline Уйбаан

  • Posts: 46
Reply #218 on: January 4, 2010, 11:48
Куа.

Саҥа дьылы дьиэбитигэр бэлиэтээбиппит, куутук сиэбиппит.  :)
Суруйбуппар сыыһалары көрдөххүнэ этээр, миигин төрөппүттэрим нуучча кылааһыгар биэрбиттэрэ, ол иһин тылы ортокутук билэбин.  :-[

Туох туһунан кэпсэтиэххин баҕараҕын? Ээ, уонна ити сахалыы үөрэтэн испиккин салҕаабаккын дуо?

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #219 on: January 4, 2010, 15:02
Мин доҕорум дьиэтигэр бэлиэтээбитим,  саҥа дьылы олус бэркэ ыллыбыт. =)

Уопсайынан, мин бэйэм нууччабын. ол эрээри саха хаана эмиэ баар. Миигин улууска төрөөбүт дьон саха тылыгар үөрэппитэр. Өссө мин улууска (Өлүөхмэ оройуоныгар) бара сылдьыбытым. Кырдьыгынан эттэххэ, мин сахалыы куһаҕаннык билэбин, сахалыы кинигэни наһаа куһаҕаннык өйддөөбүн. Эбиитин, Саха сириттэн ыраах сылдьар буоламмын сахалыы кэпсиир кыаҕым суох.

Мин сотору бу форумҥа саха тылын уруогун таһаарбыппын салҕыам)) Эн миигиннээҕэр саха тылын  ордук үчүгэйдик билэҕин дии саныыбын. Ол иһин, биир көрдөһүүлээхпин, эн бу уруоктарбын көр эрэ. туох этиилээхиний?

Куораппытыгар Саҥа Дьыл иннинэ хаар түспүтэ.  Cорох улуссаkfh  кытыыларыгар 2 метрдаах хомурахтар бааллар эбит. Ааспыт сылга хаар вообще суох этэ. Оттон эһиэхэ быйыл кыһын хаардаах дуо?

Offline Уйбаан

  • Posts: 46
Reply #220 on: January 5, 2010, 08:46
Quote
сахалыы кинигэни наһаа куһаҕаннык өйддөөбүн.
Хе-хе, мин эмиэ, мин эмиэ… Уонна, былыргы кинигэлэр бары хайдах эрэ ол Коммунизм, Граждаанскай сэрии, кыһыл бартыһааннар, ыраахтааҕы саҕана хайдах дьоннор куһаҕаннык олорбуттарын туһунаннар. Билиҥҥи киһи ааҕыан да баҕарбат…

Quote
ыраах сылдьар буоламмын сахалыы кэпсиир кыаҕым суох.
Оттон онно Питерга Саха сириттэн сылдьар устудьуонннар ахсааннара элбэх буолбатах дуо? Кинилэри кытта доҕордоспоккун дуо?

Quote
уруоктарбын көр эрэ. туох этиилээхиний?
Көрдүм, дьэ, бэккэ суруйбуккун. Кыратыык онно эппиэттээтим, ол да буоллар, мин лингвист эбэтэр филолог буолбатахпын, сыыһыахпын да син.

Номнуо, уон биэс сыл курдук, кыһыннары сылаас диххэ син – мин өйдүүрбэр, -50 кыраадыстан тахха 1980-ус сылларга эрэ буола сылдьыбыта. Глобаальнай потепление?
Билигин, оннооҕор тохсунньуга күнүс -35, түүн -40 эрэ. Дьэ дьаабы кэмнэр.

Offline kya

  • Posts: 1197
Reply #221 on: January 6, 2010, 14:47
Quote
сахалыы кинигэни наһаа куһаҕаннык өйддөөбүн.
Хе-хе, мин эмиэ, мин эмиэ… Уонна, былыргы кинигэлэр бары хайдах эрэ ол Коммунизм, Граждаанскай сэрии, кыһыл бартыһааннар, ыраахтааҕы саҕана хайдах дьоннор куһаҕаннык олорбуттарын туһунаннар. Билиҥҥи киһи ааҕыан да баҕарбат…
Сөпкө этэҕин, сэбиэскэй кэм туһунан ааҕар интириэһинэйэ суох. Ол гынан баран билиҥҥи олох туһунан сахалыы айымньылар эмиэ баалларын билэбин.
Кэпсэтии тылыгар тэҥнээтэххэ саха айымньыларын тыла олус уус уран эбит , онно өйдөөбөт тылларым элбэх.  Уопсайынан, мин санаабар, күннээҕи олоххо дьаһахха кэпсэтэр тыл уонна литературнай тыл уратылар. Куоракка олорор дьон чаастатык нуучча тылын былаан саҥарар. Нуучча тыла билиҥҥи кэпсэтии тылыгар сабыдыала олус улаатан турар. 

Quote
Оттон онно Питерга Саха сириттэн сылдьар устудьуонннар ахсааннара элбэх буолбатах дуо? Кинилэри кытта доҕордоспоккун дуо?
Манна Саха Сириттэн сылдьар дьон элбэх соҕус. Ол да буоллар манна үөрэнэр саха ыччата үксү нууччалыы саҥараллар. Доҕотторум ортолоругар  маннаҕы сахалар эмиэ бааллар, д сорох ардыгар сахалыы кэпсээтэбит. Хомойуох иһин, билиҥҥи доҕотторбун кытта көрсөр бириэмэм тиийбэт.  мин билигин иллэҥим суох =(

Quote
Көрдүм, дьэ, бэккэ суруйбуккун. Кыратыык онно эппиэттээтим, ол да буоллар, мин лингвист эбэтэр филолог буолбатахпын, сыыһыахпын да син.
Комментарийдарыҥ иһин баһыыба =). Мин эмиэ лингвист буотахпын, ол гынан баран уруоктабрын саха тылын үөрэтэр дьоҥҥо туһалаах буолуо диэн эрэнэбин.

Quote
Номнуо, уон биэс сыл курдук, кыһыннары сылаас диххэ син – мин өйдүүрбэр, -50 кыраадыстан тахха 1980-ус сылларга эрэ буола сылдьыбыта. Глобаальнай потепление?
Билигин, оннооҕор тохсунньуга күнүс -35, түүн -40 эрэ. Дьэ дьаабы кэмнэр.

 :) Даа, климат уларыйан хаалбыт. Урут Питергэ түөрт уон кыраадыс тымныы буолара үһү, оттон аны кыһынын орто температура 0 кыраадыстан -5 тиийэ тымныы. Уопсайынан мин Питер климатын отой сөбүлээбэппин. Манна ардахтаах тымныы сайын уонна сылаас соҕус кыһын. ээ, арба "климат" диэн тыл сахалыы туох диэн буоларый? Билэҕин дуо?
Эн Саха сиригэр ханна сылдьыбыккыный? Ханнык улуустарга, куораттарга?

Offline Антиромантик

  • Posts: 10917
  • Gender: Male
Reply #222 on: January 6, 2010, 14:57
В якутских диалектах охранились формы, соответствующие стандартноым тюркским алт(ы)мыш и й/дж/жет(и)миш (в чувашском да)?
Offtop
Хотел задать вопрос на якутском, но увы...

Offline Валентин Н

  • Posts: 35624
  • Gender: Male
Reply #223 on: January 6, 2010, 15:53
Суруйбуппар сыыһалары көрдөххүнэ этээр, миигин төрөппүттэрим нуучча кылааһыгар биэрбиттэрэ, ол иһин тылы ортокутук билэбин.
стихи чтоли?
Нижниь ıндэкс в ҷıсʌах — степень тıсяҷı.
Препинания авторские!

Offline Уйбаан

  • Posts: 46
Reply #224 on: January 6, 2010, 16:53
Билигин киһи тэлэбиизэри (Саха НКИК) көрө-көрө сиргэнэр, хомойор – барыта нууччалы, саха дьоннор бэйэлэрин икки ардыларыгар нууччалы кэпсэтэ олороллор… Холобура, сотурутааҕыта, биир сахалыы передачаҕа ыалдьыт кыыс тугу ол биэрии ыытааччылара ыйыталларыгар, кыбыстыбакка эрэ нууччалы эппиэттии олорор этэ! Дьэ олус акаарылар сиргэ баалар…  :'(

Мин саныырбынан, ити соҕотох биһи ханаалбытын, «чыыста» сахалыыга көһөрөллөрө буоллар! Син биир нууччалар көрбөттөр. Бары биэриилэри, солуннары, кэнсиэрдэри, уонна да оннук. Оһуобо, омук киинэлэри (араас «Гарри Поттердары», «Матрицалары») бэйэлэрин тылларынан, уонна сахалыы субтитралаах: оҕолор үөрэниэ этилэр.


Quote
өрэнэр саха ыччата үксү нууччалыы саҥараллар. Д
Ону эн кыбыһыннаран биэр, ээ! Маннык диэ (нууччалы): «Ээ, нохоо, хайдах эн Саха буолан бараҥҥын төрөөбүт тылгынан кэпсэпэккиний?».

Quote
"климат" диэн тыл сахалыы туох диэн буоларый?
Ммм, баҕар «айылҕа быһыыта-майгыта?».
Мэҥэ Хаҥаласка, Чурапчыга, уонна Куоракка эрэ… уонна кыра сылдьан соҕуруу, куруорка (Кавказ минераалаах уулара).

Quote
мин билигин иллэҥим суох
Хомолтолоох, мин эйиэхэ Саха википедиятыгар кыттарга ыҥыраары сылдьар этим. Манна баар: http://sah.wikipedia.org

 

With Quick-Reply you can write a post when viewing a topic without loading a new page. You can still use bulletin board code and smileys as you would in a normal post.

Note: this post will not display until it's been approved by a moderator.
Name: Email:
Verification:
Type the letters shown in the picture
Listen to the letters / Request another image
Type the letters shown in the picture:
√49 Напишите ответ строчными буквами:
«Сто одёжек, все без застёжек» — что это?: