Author Topic: Белорусский глагол.  (Read 1186 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline Γρηγόριος

  • Blogger
  • *
  • Posts: 3286
on: May 20, 2016, 21:59
Зде я буду выкладꙑвать глагол русинов, иже сущи на белой Руси.

МИНСКИЙ ОКРУГ. Минский р., Острощ‐Городецк. вол., д. Мятличино.

Песни.
  • Приляцели журавы́
    Сели‐пали пали на ралли́,
    Стали раллю́ капащь,
    Сами с сабой гука́ць,
    Да ўсе аб ралли гавараць.
    — Лепий ралля́ ранна́я,
    А як тая позняя.
    А на ранний раллици
    Родзиць жита‐пшаница,
    А на поздний раллицы
    Ро́дзиць то́льки мятлица. —
    Сабралися мужики
    Усё аб жонках гавараць.
    — Лепий жонка первая,
    Як другая ци трэ́цця.
    С первай жонкай дзетки меў,
    З другой гадаваў,
    А с трэций разсылаў.
    « Идзиця, дзетки, служиця,
    Як мачисе гадзиця ».
    Пайшли дзетки служиць...
  • А ў лу́зи, а́ ў лу́зи ды зязюлька кукуя,
    Па мне мо́ладзи ды матулька бядуя.
    Сци́хни, пирастань, зязюля, кукаваць,
    Пирастань, матулька, бидаваць,
    Я наўчылася ды го́ра гораваць.
    Па ваду иду бо́сыми ножками,
    На зару́ гляджу ясными во́чками,
    А я думала, што зара пирага́руя,
    А той мой татулька вяликий банкет (sic!) ма́я,
    Па двару ходзя да мяне ўспаминая.
    — Мусиць, маё дзиця щасця‐доли ни ма́я,
    Што яно́ ў мяне ў гасцях ни бывая,
    Аўзыйдзи́, ўзыйдзи́, да вечерняя зо́рка,
    А прыдзи́, прыездь, ды нища́сная донька —
    Зорачка ўзыйшла — ўвесь свет асвяцила,
    Доничка ўзыйшла ў хату — всю радню пажа́лила.
    — Ня ведала, матка, да вяликаго броду,
    Чаму ня ўкинула ды мале́нькую ў воду! —
  • А ў карчомацци папили,
    А ў церкаўци звинчали,
    А ў каморы спаць клали.
    Пытаицца папо́вич,
    — Атку́ль родам вайтович? —
    Пытаицца папоўна,
    — Аткуль родам вайтоўна? —
    А я родам папоўна,
    А ище к таму вайтоўна —
    А я родам папович,
    А ищё к таму вайтович. —
    Каб мачиха прыпала,
    Брата с сястрой звинчала.
    По́йдзим, братка, на по́ля,
    Абе́рнимся травою.
    На братачку белый цвет,
    На сястрыцы сининький.
    Идуць дзеўки траву йрваць,
    Брата с сястрой успаминаць.
    А то тая травица —
    Брат ро́днинький с сястрыцай.

(Розенфельд А. — Сб. А. Н., т. 77, №№ 18 и 36.)

МОЗЫРСКИЙ ОКРУГ. Мозырский р., с. Заполе и с. Комаровичи.

Тому й чесьць,ў кого грошы есьць.
Стары́, слабы́ бацько жыў пры своих замўожных сынўох и ниц ни мўог ро́биць. Сыны й невіэстки обиждали его и ю̆он церпіэў голод и холод. Бачыць бацько, што беда, й прыдумаў сабіэ хорошу штуку. Сыны́ и невіэстки бачаць, як бацька кажны дзень одмыкае цымалую (не малую) скрынку й личыць сріэбные грошы; поличыць, поличыць, дай замкне; а гдзіэ йдзе, то й скрынку за собою несе. Вознали дзіэци, што скрынка цяжкая, дай подумали: поўна грошай; с того дня стали бацька че́стоваць, добре кормили й задзевали, поили его горіэлкою немал кажны дзень. Сіэм годы́ так жыў бацько счасливо да й помю̆ор. «Годзи, бацько, носиў скрынку й личыў грошы», сказали дзіэци, дай ўраз (сейчас) одомкнули скрынку й дзи́вяцца: поўна набито пиловин, а на версе трапили 10 грывеньки грошай...

(Матер. для изучения б.‐р. говоров; « Изв. 2 отд. » 1898 г., т. 3, кн. 3.)

Там же, б. Лахвинская вол., с. Красная Воля.

Песня.
Цёмна ў леси, ищє цямней будзя;
Трудно мни жыци, ищє трудней будзя.
Судзяць молодую людзи, — судзяць и говораць,
— Мае нотуры не пєрєстоновяць.
Моя нотура як у того тура,
Мое сєрдєнько, що дзень вєселенько.
Дам я ворогом хлеба посолиўшы,
— Да нехай говораць хоць и пошолеўши;
Дам я хлеба з водою,
Да нехай говораць на ўпол з бедою.
Я‐ж молодая с чужога краю, ничога не знаю;
Я туолька знаю укруоп да расаду,
— Своим ворогом да на пєрєсаду.
Круоп‐расада часьценько взыходзиць.
— Моим ворогом трудненько прыходзиць.
Круоп‐расада с качаньяйка вьецца.
— Моим ворогом ўсе лихо шлєцца.

(Довнар‐Запольский М. — Песни пинчуков, в. I, № 10, стр. 146.)

Б. МИНСКАЯ ГУБ. Пинский у., Телеханск. вол., с. Лунин.

Песня.
Ой ў Слуцку на рыначку пашла навина:
Наша панна вайтоўночка сына радзила,
Да у Дунай пусцила.
Нихто таго дзива не чуў, не бачиў,
Адзин паныч кралевич да
На новум ганачку пахаджаючи,
На цихи Дунай паглядаючи;
Да крыкнуў же ён на свое рыболовы:
— Рабалоўчики, закидайце шолковы сеци!
Не злавили щуки‐рыбы, а ни асетра,
Да злавили да малое дзиця,
Да прынесли да светлицы,
Да палажили его на скамейцы,
Да ударылы во ўсіе званы
Штоб схадзилыса панны и паничи
Да ўсіе паненочки веселенько идуць,
Да на сваих галовачках веночки несуць;
Одна панна вайтоўночка хмурнєнько идзе,
Да на своёй галоўцы веночка нє несе.
Да ўзяли вайтоўначку под белы баки,
Да уканули вайтоўначку ў Дунай глубоки.
Есць у цебе, маточка, дочек пяць,
Так не пускай на вечарки, нехай дома спяць;
Есць у цебе, маци, дочек сем,
Так не пускай на вечарки бо так будзе ўсим.

(Довнар‐Запольский М. — Песни пинчуков, № 498.)

 

With Quick-Reply you can write a post when viewing a topic without loading a new page. You can still use bulletin board code and smileys as you would in a normal post.

Note: this post will not display until it's been approved by a moderator.
Name: Email:
Verification:
Type the letters shown in the picture
Listen to the letters / Request another image
Type the letters shown in the picture:
√49 Напишите ответ строчными буквами:
«Сто одёжек, все без застёжек» — что это?: