Author Topic: Poradnia językowa  (Read 39067 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #50 on: February 18, 2010, 21:56
Dobry - dobrze, szczodry - szczodrze ale ponury - ponuro, spory - sporo
Czyli walnąłem babola :)
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline Pinia

  • Moderator
  • *
  • Posts: 11582
  • Gender: Female
Reply #51 on: February 18, 2010, 22:05
Dobry - dobrze, szczodry - szczodrze ale ponury - ponuro, spory - sporo
Czyli walnąłem babola :)
:) Powiedzmy, że trochę minąłeś się z prawdą.  ;) Wygodny ten nowy popularny eufemizm polityczny, co?  ;)
Mam do Ciebie prośbę - rozbierz mi to wypowiedzenie logicznie:Nazywa się ten ustrój demokracją. Mam z nim trochę problemów.
All people smile in the same language!

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #52 on: February 18, 2010, 22:53


Mam do Ciebie prośbę - rozbierz mi to wypowiedzenie logicznie:Nazywa się ten ustrój demokracją. Mam z nim trochę problemów.
Hm...dawno tego nie robiłem i w sumie nie czuje się kompetentny. Może wspólnie uda nam się coś wymodzić ;)
1. pytanie - według Ciebie to zdanie osobowe, czy bezosobowe (podmiotowe/bezpodmiotowe)?
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline Pinia

  • Moderator
  • *
  • Posts: 11582
  • Gender: Female
Reply #53 on: February 19, 2010, 00:00
No właśnie z jednoznaczną odpowiedzią jest problem. Ja już kopałam w temacie.
Znalazłam coś takiego:

Quote
W języku polskim możliwe są zdania sformułowane w stronie czynnej, w których formalny podmiot jest nieożywiony i w rzeczywistości może oznaczać zjawisko naturalne, odczucie itp, natomiast logiczny podmiot jest biernym obiektem doznania, formalnym dopełnieniem bliższym wyrażonym w bierniku. Mogą one podlegać transformacjom:
•   Cieszy mnie twój widok. – Cieszę się twoim widokiem. – Jestem ucieszony twoim widokiem.
•   Kowalskiego martwi ta sytuacja. – Kowalski martwi się tą sytuacją. – Kowalski jest zmartwiony tą sytuacją.
•   Jacka zmęczyła droga. – Jacek zmęczył się drogą. – Jacek jest zmęczony drogą.
•   Nazywa się ten ustrój demokracją – Ten ustrój nazywany jest demokracją
Podmiot logiczny występuje w bierniku. Biernika używa się, gdy podmiot logiczny jest traktowany jako bierny obiekt doznania.


All people smile in the same language!

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #54 on: February 19, 2010, 00:12
Ku takiej interpretaciji też się skłaniałem.
Czy w polskiej tradycji gramatycznej uznaje się konkstrukcje typu "nazywa się demokracją" za orzeczenie imienne?
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline Pinia

  • Moderator
  • *
  • Posts: 11582
  • Gender: Female
Reply #55 on: February 19, 2010, 01:46
Nie jestem pewna. Pokopię.
Ja się specjalnie nie zastanawiałam, tak jakoś intuicyjnie uznałam demokracją za określenie czasownika, a ustrój za podmiot. Ale nie daje mi to spokoju.
All people smile in the same language!

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #56 on: February 19, 2010, 02:01
a ustrój za podmiot
Według mnie są dwa argumenty przeciwko takiej interpretacji:
1) Szyk zdania, sugerujący że jest to zdanie bezpodmiotowe, a ustrój jest dopełnieniem ("nazywa się tę [tak naprawdę "tą" :)] formę rządów demokracją")
2) Narzędnik "demokracją".

Ja nazywam się Euzebiusz.
On nazywa się Euzebiusz.
Taki ustrój nazywa się demokracja

Hm...hm...hmhmhm... :)
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline Pinia

  • Moderator
  • *
  • Posts: 11582
  • Gender: Female
Reply #57 on: February 20, 2010, 23:30
Podmiot logiczny nie gramatyczny.
To jak się to ma do "biernikowej" formy podmiotu.
Cholera, trzeba mi było wybrać inne zdanie do zadania.  :wall:
All people smile in the same language!

Reply #58 on: March 14, 2010, 13:49
Ciekawostka: używany w młodzieżowym języku synonim do "full wypas" piszemy łącznie: "megawypas". Tak twierdzi prof. Miodek.
All people smile in the same language!

Offline altynq

  • Posts: 285
Reply #59 on: March 15, 2010, 00:15
Dobry wieczór państwu!

Już od dawna mam pytanie odnośnie takich konstrukcji:

dostać bana (np. na forum)
napisać maila


Jak mam je rozumieć? Dlaczego dodaje się końcówkę "-a"? Który przypadek jest tutaj zastosowany: dopełniacz czy biernik?
Znajoma polka powiedziała, że przyczyną jest to, że słowa "ban" i "mail" nie są polskimi, więc w taki sposób je się "spolszcza". Ale jakoś nie jestem pewny, wydaje mi się, że było tak i ze słowami polskimi. Przykładów niestety nie mam.

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #60 on: March 15, 2010, 00:39
Dobry wieczór państwu!

Już od dawna mam pytanie odnośnie takich konstrukcji:

dostać bana (np. na forum)
napisać maila


Jak mam je rozumieć? Dlaczego dodaje się końcówkę "-a"? Który przypadek jest tutaj zastosowany: dopełniacz czy biernik?
Znajoma polka powiedziała, że przyczyną jest to, że słowa "ban" i "mail" nie są polskimi, więc w taki sposób je się "spolszcza". Ale jakoś nie jestem pewny, wydaje mi się, że było tak i ze słowami polskimi. Przykładów niestety nie mam.

To jest biernik.
Znajoma nie ma racji.
Biernik w liczbie pojedyńczej równa się dopełniaczowi nie tylko u rzeczowników męskożywotnych i męskoosobowych.

Jeżeli podejść naprawdę deskryptywnie, to w języku polskim jest pięć rodzajów gramatycznych.
a) kobieta
b) okno
c) mąż, biernik lp. męża, biernik lm. mężów
d) koń, biernik lp. konia, biernik lm. konie; esemes, biernik lp. esemesa, biernik lm. esemesy
e) stół, biernik lp. stół, biernik lm. stoły

Do rodzaju "d" należą wszystkie żywotne rzeczowniki niemęskoosobowe, ale nie wszystkie rzeczowniki rodzaju "d" są żywotnymi rzeczownikami niemęskoosobowymi.

Rodzaj "a" możemy nazwać "żeńskim", "b" - nijakim, a "c, d, e" uznać za podtypy rodzaju "męskiego". Z tym, że określenia typu "męski, żeński, nijaki" trzeba raczej traktować z przymrużeniem oka.

Częściowo jest to przyjęte nawet w języku literackim, np.:
tańczę poloneza (**"tańczę polonez" jest zdaniem niegramatycznym w języku polskim).

Dla mnie mnie jedynymi normalnymi zdaniami są "wysłałem esemesa/mejla, zjadłem cukierka" itd. Nie mam pojęcia, co na ten temat piszą normatywiści (i szczerze mówiąc mało mnie to interesuje). Dobrze by było, gdyby na ten temat wypowiedzieli się inni polacy z forum.
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Reply #61 on: March 15, 2010, 00:43
Nie wiem, czy nie przesadziłem z tą terminologią, ale widzę że mówisz doskonale po polsku, więc nie powinno być problemu :)
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline Pinia

  • Moderator
  • *
  • Posts: 11582
  • Gender: Female
Reply #62 on: March 15, 2010, 01:19
Tu nie znajdziemy jednoznacznego rozstrzygnięcia, bo sami normatywiści są podzieleni. Szukałam niedawno odpowiedzi na to pytanie. Jedni dopuszczają formę biernika równą mianownikowi, inni nie.

W starannej polszczyźnie mówi się wysłać esemes, mail. W potocznej i mniej starannej ludzie mówią wysłać esemesa, maila.
Prof. dr hab. Mirosław Skarżyński


Pełna odmiana jest taka: l.poj.: M. SMS, D. SMS-u, C. SMS-owi, B. SMS, N. (z) SMS-em, Ms. (o) SMS-ie, W. SMS-ie!; l.mn.: M. SMS-y, D. SMS-ów, C. SMS-om, B. SMS-y, N. (z) SMS-ami, Ms. (o) SMS-ach, W. SMS-y! W nieoficjalnej odmianie polszczyzny spotyka się końcówki D. i B. l.poj. na -a: SMS-a. M.M. UWroc


Z kolei Miodek i paru innych dopuszcza jako poprawną formę e-maila esemesa.

Trzeba poczekać, aż słowo "okrzepnie" w języku.
Dlatego dopuszczam obie formy jako poprawne.
All people smile in the same language!

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #63 on: March 15, 2010, 01:38
Na Pinię zawsze można liczyć! :)  ;up:

W starannej polszczyźnie mówi się wysłać esemes, mail.
Ciekaw jestem, czy sam Prof. dr hab. Mirosław Skarżyński tak mówi :)

W nieoficjalnej odmianie polszczyzny spotyka się końcówki D. i B. l.poj. na -a: SMS-a.
Myślę, że tu pan profesor z deczka przegiął. Słowo "esemes" weszło do ogólnego języka polskiego z całą pewnością przez język potoczny i nie widzę przyczyny, żeby w języku literackim wstawiać sztuczną końcówkę tak dla zasady. Pinia, słyszałaś kiedyś formę "(tego) esemesu"? Może się mylę.
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Reply #64 on: March 15, 2010, 01:42
d) koń, biernik lp. konia, biernik lm. konie; esemes, biernik lp. esemesa, biernik lm. esemesy
e) stół, biernik lp. stół, biernik lm. stoły

Przyporządkowanie do tych dwóch rodzajów (ew. podtypów "rodzaju męskiego") jest czysto umowne i stąd te wszystkie dyskusje :)
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline altynq

  • Posts: 285
Reply #65 on: March 15, 2010, 01:44
Dzięki, to bardzo ciekawe!

Lehoslav,

Quote
Do rodzaju "c" należą wszystkie żywotne rzeczowniki niemęskoosobowe, ale nie wszystkie rzeczowniki rodzaju "c" są żywotnymi rzeczownikami niemęskoosobowymi.

Chodziło Ci pewnie o rodzaj "d"

Pinia, czy Twój komentarz dotyczy wyłącznie rodzaju "d"?

Jeśli nie, czy można w takim razie powiedzieć "napisać listA", "kupić stołA"? (jak rozumiem, to słowa, które należą do rodzaju "e")

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #66 on: March 15, 2010, 01:48
Chodziło Ci pewnie o rodzaj "d"
Tak, tak, przepraszam. Słuszna uwaga!

Jeśli nie, czy można w takim razie powiedzieć "napisać listA", "kupić stołA"? (jak rozumiem, to słowa, które należą do rodzaju "e")
Nie, absolutnie nie można!!

W tym tkwi cały problem.
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline altynq

  • Posts: 285
Reply #67 on: March 15, 2010, 01:56
Teraz rozumiem. Rozumiem, że muszę po prostu więcej po polsku rozmawiać:)

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #68 on: March 15, 2010, 02:04
Teraz rozumiem. Rozumiem, że muszę po prostu więcej po polsku rozmawiać:)
To jest "niestety" jedyne wyjście :)

Mogę się zapytać, jak długo uczysz się już języka polskiego? Piszesz naprawdę świetnie!
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline Pinia

  • Moderator
  • *
  • Posts: 11582
  • Gender: Female
Reply #69 on: March 15, 2010, 02:09
Pinia, słyszałaś kiedyś formę "(tego) esemesu"?
Słyszałam, ale rzadko i niekoniecznie od ludzi mówiących poprawną polszczyzną  :yes: U nich równie dobrze mógł to być lapsus  ;D
All people smile in the same language!

Offline altynq

  • Posts: 285
Reply #70 on: March 15, 2010, 02:14
Dzięki!
Uczę się od półtora roku, to znaczy że półtora roku temu przyjechałem z Rosji do Berlina. Z tego czasu kontaktuję się z Polakami. Ale tylko czasami:) W Rosji to bylo oczywiście w ogóle nie możliwe.

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #71 on: March 15, 2010, 02:16
Słyszałam, ale rzadko i niekoniecznie od ludzi mówiących poprawną polszczyzną
Uffff.... :)

U nich równie dobrze mógł to być lapsus

Albo forma hiperpoprawna:
"właśnie wychodziłem z autobusa, więc nie usłyszałem esemesa" > "właśnie wychodziłem z autobusu, więc nie usłyszałem esemesu" ;)
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Reply #72 on: March 15, 2010, 02:19
Dzięki!
Uczę się od półtora roku, to znaczy że półtora roku temu przyjechałem z Rosji do Berlina. Od tego czasu kontaktuję się z Polakami. Ale tylko czasami:) W Rosji to bylo oczywiście w ogóle niemożliwe.

I jak tam się żyje w Berlinie? :)
Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

Offline altynq

  • Posts: 285
Reply #73 on: March 15, 2010, 02:27
Dzięki za poprawienia. Przecież to jest już offtopem, ale w Berlinie żyje się fajnie, dopóki jesteś studentem. Ale niedługo to się skończy...

Offline lehoslav

  • Posts: 8710
  • Gender: Male
Reply #74 on: March 15, 2010, 02:35
Offtop
w Berlinie żyje się fajnie, dopóki jesteś studentem. Ale niedługo to się skończy...

Hehe, ja mam podobnie. "W Lipsku żyje się fajnie dopóki jesteś doktorantem. Ale niedługo to się skończy..." :D

Wenn mit mir und denn noch drey Personen es vorbey ist in unserem Dorf, alsdann wird wohl niemand recht wissen, wie ein Hund auf Wendisch genannt wirdt.

 

With Quick-Reply you can write a post when viewing a topic without loading a new page. You can still use bulletin board code and smileys as you would in a normal post.

Note: this post will not display until it's been approved by a moderator.
Name: Email:
Verification:
Type the letters shown in the picture
Listen to the letters / Request another image
Type the letters shown in the picture:
√49 Напишите ответ строчными буквами:
«Сто одёжек, все без застёжек» — что это?: